Co to są olejki eteryczne?

Olejki eteryczne to naturalne, lotne związki chemiczne pozyskiwane z różnych części roślin – liści, kwiatów, kory, łodyg czy owoców. To właśnie one odpowiadają za charakterystyczny zapach roślin i pełnią istotne funkcje ochronne, na przykład przed szkodnikami, chorobami czy niekorzystnymi warunkami środowiskowymi.

Każdy olejek zawiera szereg aktywnych związków chemicznych, takich jak monoterpeny, seskwiterpeny czy fenole, które mogą działać antybakteryjnie, przeciwzapalnie, uspokajająco lub pobudzająco. Ta różnorodność sprawia, że olejki eteryczne mają szerokie zastosowanie – od wspierania układu odpornościowego, przez poprawę nastroju, aż po wspomaganie procesów regeneracyjnych organizmu.

Olejki eteryczne są pozyskiwane poprzez destylację parą wodną lub tłoczenie na zimno. Warto podkreślić, że jedynie olejki pozyskiwane tymi metodami mogą być nazywane olejkami eterycznymi. Substancje pobrane z roślin za pomocą innych metod, takich jak ekstrakcja rozpuszczalnikami chemicznymi, są uważane za absoluty lub wyciągi, a nie prawdziwe olejki eteryczne. Czystość i jakość procesu pozyskiwania ma bezpośredni wpływ na ich skuteczność oraz bezpieczeństwo stosowania.

Krótka historia olejków

Starożytny
Egipt

Olejki eteryczne mają długą i fascynującą historię. Były używane już w starożytnym Egipcie, gdzie stosowano je zarówno do celów religijnych, jak i medycznych. Olejki służyły do balsamowania ciał, pielęgnacji skóry oraz w rytuałach duchowych.

Starożytna
Grecja

W starożytnej Grecji Hipokrates – ojciec medycyny – zalecał ich stosowanie w codziennej pielęgnacji zdrowia i higieny. Również Rzymianie cenili olejki za ich właściwości terapeutyczne i relaksujące, wykorzystując je podczas masaży, kąpieli i ceremonii.

Średniowieczna Europa

W średniowieczu olejki eteryczne były popularne w Europie głównie jako środek ochrony przed chorobami. Alchemicy i zielarze badali ich właściwości, a zapiski z tamtego okresu stanowią cenne źródło wiedzy na temat roślinnych ekstraktów.

Renesans i XX wiek

Renesans i wiek oświecenia przyniosły dalszy rozwój badań nad olejkami, ale to dopiero w XX wieku nowoczesna nauka potwierdziła wiele ich właściwości. Współczesna aromaterapia, czyli świadome i celowe stosowanie olejków eterycznych dla poprawy zdrowia i samopoczucia, jest dziedziną łączącą tradycyjną wiedzę z nowoczesnymi badaniami naukowymi.

Sposoby pozyskiwania olejków eterycznych

Olejki eteryczne pozyskuje się za pomocą dwóch metod: destylacji parą wodną oraz tłoczenia na zimno. Tylko te metody gwarantują, że powstały produkt jest prawdziwym olejkiem eterycznym, zachowującym swoje właściwości terapeutyczne.

Obie metody zapewniają najwyższą jakość olejków, zachowując ich naturalne właściwości i składniki aktywne.

 
    1. Destylacja parą wodną To najczęściej stosowana metoda, szczególnie w przypadku olejków pozyskiwanych z liści, kwiatów, kory, łodyg i korzeni. Proces polega na przepuszczaniu pary wodnej przez materiał roślinny. Wysoka temperatura powoduje uwolnienie lotnych związków chemicznych, które następnie skraplają się w formie olejku i oddzielają od wody. Ta metoda pozwala na zachowanie pełnego spektrum składników aktywnych, bez ich degradacji. 

    2. Tłoczenie na zimno Metoda stosowana głównie w przypadku owoców cytrusowych, takich jak cytryna, pomarańcza czy grejpfrut. Polega na mechanicznym wyciskaniu olejków ze skórek owoców. Proces ten nie wymaga użycia wysokiej temperatury, co pozwala na zachowanie świeżego, energetyzującego aromatu olejków cytrusowych.

Czystość olejków

Oprócz wspomnianych metod pozyskiwania olejków eterycznych, równie ważna jest ich czystość, która ma bezpośredni wpływ na skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Tylko prawdziwie i czyste olejki eteryczne wykazują właściwości terapeutyczne.

Czysty olejek to taki, który jest wolny od syntetycznych dodatków, wypełniaczy, rozcieńczaczy i zanieczyszczeń chemicznych. Aby mieć pewność, że olejek jest autentyczny i najwyższej jakości, powinien przejść szereg dokładnych testów, takich jak:

  • Chromatografia gazowa (GC) – analiza składu chemicznego olejku oraz proporcji poszczególnych związków.
  • Spektrometria mas (MS) – precyzyjna identyfikacja i pomiar składników, uzupełniająca chromatografię gazową.
  • Badania mikrobiologiczne – potwierdzenie braku patogenów, takich jak bakterie, grzyby czy pleśnie.
  • Testy organoleptyczne – ocena zapachu, koloru i konsystencji, przeprowadzana przez doświadczonych specjalistów.

Firma dōTERRA stosuje rygorystyczne standardy jakości CPTG® (Certified Pure Tested Grade), które gwarantują, że olejki są czyste, autentyczne i pozbawione jakichkolwiek niepożądanych substancji.

Należy pamiętać, że nawet jeśli olejek pochodzi z naturalnego źródła, może zostać zanieczyszczony podczas produkcji, niewłaściwego przechowywania lub celowego rozcieńczania. Dlatego tak ważne jest wybieranie olejków pochodzących z wiarygodnych źródeł, które przechodzą szczegółowe testy jakości.

Jak stosować olejki eteryczne?

Kolejnym istotnym czynnikiem, który wpływa na skuteczność działania olejków eterycznych, jest sposób ich stosowania. Aby wyciągnąć z nich maksymalne korzyści, należy zapoznać się z trzema podstawowymi metodami:

(Każda metoda stosowania ma swoje unikalne zalety i może być dostosowana do indywidualnych potrzeb. Dlatego tak ważne jest, aby wiedzieć, jak używać olejków eterycznych w sposób bezpieczny i skuteczny.)

Aromatycznie

Stosowanie olejków w formie inhalacji to jeden z najprostszych i najskuteczniejszych sposobów ich użycia. Rozpylane w dyfuzorze, inhalowane bezpośrednio z buteleczki lub dodawane do gorącej wody, olejki mogą wpływać na nastrój, koncentrację i emocje. Doskonale sprawdzają się w oczyszczaniu powietrza, wspieraniu układu oddechowego i relaksacji.

Wewnętrznie

Niektóre olejki eteryczne mogą być bezpiecznie przyjmowane wewnętrznie, ale tylko wtedy, gdy posiadają odpowiednie atesty jakości. Stosowane w ten sposób mogą wspomagać układ trawienny, odpornościowy czy działać oczyszczająco. Przykłady to dodawanie kropli olejku z cytryny do wody czy używanie olejku miętowego dla wsparcia układu pokarmowego. Ważne, aby zawsze sprawdzać, które olejki nadają się do użytku wewnętrznego.

Miejscowo

Aplikacja olejków na skórę pozwala na ich szybkie wchłonięcie i działanie miejscowe lub ogólnoustrojowe. Ważne jest jednak, aby zawsze rozcieńczać olejki eteryczne przed nałożeniem na skórę – zazwyczaj z użyciem oleju bazowego, takiego jak olej kokosowy, migdałowy czy jojoba.
Dlaczego rozcieńczanie jest tak istotne?


Oprócz tego, że zmniejsza ryzyko podrażnień, rozcieńczenie znacznie zwiększa skuteczność działania olejku. Oleje bazowe zatrzymują lotne związki w swoim składzie, co pozwala im wnikać głębiej w skórę, zamiast szybko ulatniać się do powietrza. W rezultacie więcej aktywnych składników zostaje wchłoniętych przez organizm. To potwierdza zasadę „mniej znaczy więcej” – olejki są tak skoncentrowane, że w większości przypadków ich rozcieńczenie jest bardziej efektywne niż stosowanie w czystej postaci.

Stosowane miejscowo olejki mogą wspierać regenerację skóry, łagodzić napięcia mięśniowe czy poprawiać komfort po intensywnym wysiłku.

Anna i Grzegorz Powideł   

ul. Strzelców Kaniowskich 69 bud C 90-558 Łódź   ●   +48 730 089 740   ●   biuro@olejkieteryczne.pl